Leerplan Harp
1. Welkom aan de nieuwe leerlingen

De eerste les

Aan het begin van het nieuwe schooljaar zullen we eerst enkele belangrijke afspraken maken en ook de vele vragen die jullie tijdens de grote vakantie hebben opgespaard, kunnen tijdens de eerste ontmoeting allemaal gesteld worden.

De meest gesteld vraag blijkt: Waar en hoe koop ik een harp aan?

Er zijn verschillende mogelijkheden om je van een instrument te voorzien: huren, huurkoop, tweedehands of nieuw! Jullie hoeven nog niet in het bezit te zijn van een instrument, integendeel de leraar is de best geplaatste persoon om advies te geven bij de aankoop van een instrument.

Op school staan er twee Keltische harpen en één pedaalharp ter beschikking van de leerlingen. Het instrument hoeft dus niet steeds mee op les genomen worden.

De les gaat één keer per week door in groepjes van een drietal personen en duurt één uur. Dit uur uur wordt ook bij het eerste contact afgesproken.

De groepjes worden zoveel mogelijk samengesteld uit leerlingen van dezelfde graad. Er kan eventueel gezocht worden naar een uur dat zoveel mogelijk aansluit bij de AMV.

Het verloop van je harpstudie

De totale cursus beslaat 9 jaar en bestaat uit 3 verschillende graden

LAGERE GRAAD (3 jaar)

Het einde van deze graad valt samen met het einde van de lagere school.

Vanaf de eerste les gaan we aan de slag met oefeningen die onze handen het harpspel zullen aanleren, maar ook leuke liedjes worden meteen aangeleerd!

In de helft van het eerste jaar zullen jullie al een echt klasconcertje voorbereiden!

Alhoewel men in groepjes werkt van hetzelfde jaar, wordt er toch niemand geremd in de groep. Een leerling die meer studeert dan een andere maakt sneller vorderingen, vandaar individueel groepsgericht onderwijs.

Tijdens de daarop volgende jaren worden verschillende technieken verder aangeleerd en ontwikkeld. De solo-stukjes die jullie zullen vertolken, worden alsmaar indrukwekkender.

Het eindexamen van de lagere graad (L4) is dan beslissend in welke richting men de middelbare graad verder zet.

MIDDELBARE GRAAD (3jaar)

De richting instrument

Leerlingen in deze richting beschouwen harpspelen meestal op als een volwaardige hobby en nemen vaak al deel aan het betere amateur-muziekleven. Sommigen ontwikkelen zelfs de ambitie om er professioneel mee verder te gaan.

De richting samenspel

Bij de leerlingen in deze richting zullen de harplessen meer in dienst staan van de technische vereisten in de lessen samenspel. Begeleidingsvaardigheden zullen extra aandacht krijgen.

Alle technieken worden dus met nauwkeurigheid aangeleerd en ook nagenoeg alle stijlen komen hier aan bod! De leerling zal zich zo goed mogelijk weten te onderscheiden door zijn artistieke prestatie.

HOGERE GRAAD (3jaar)

Beide richtingen blijven bestaan en worden verder uitgebouwd. Men zal stilaan voorbereid worden op zelfstandig werken (amateur-muziekleven) of op een ingangsexamen aan een Koninklijk Conservatorium (professionele ambities).

Het eindexamen wordt afgeleverd in concertvorm en vormt dan ook voor vele leerlingen de bekroning op hun 9-jaar lange studie, waar ze hard voor werkten en heel wat muzikale prestaties voor leverden.


2. Het leerplan

De virtuoze harpiste Henriette Renié schreef een tijdloze 'Méthode complète de harpe'. Haar studie over de methodiek van de harp in combinatie met haar uitzonderlijke ervaringen als harpiste hebben tot een bijzonder naslagwerk geleid, dat tot op de dag van vandaag veel besproken en gelezen wordt. Op basis van haar werk heb ik zelf een leerplan geconstrueerd dat mij als docent kan begeleiden.

De muzikale achtergrond en de leeftijd van de leerling spelen in principe geen rol. Natuurlijk wordt de studie af en toe aangepast - ieder kind beschikt immers over een andere lichaamsbouw en andere talenten -, maar de basis blijft identiek. Vanzelfsprekend hou ik ook rekening met de interesses van de leerlingen (wat muziekkeuze en doel van de studie betreft) en met zijn/haar mogelijkheden. Ik laat de leerlingen zoveel mogelijk vertrouwd raken met alle mogelijke muziekstijlen, maar vind het ook vanzelfsprekend dat de stijl die hen het beste ligt en het meeste interesseert (wat meestal wel samengaat), extra aandacht verdient. Vaak merkt men dat ze zo nieuwe muzikale vaardigheden aanleren die ze dan in andere stijlen kunnen toepassen.

Naast de opbouw van techniek, leg ik een heel grote nadruk op een ontspannen houding. Dit voorkomt nl. veel kwaaltjes bij het langdurig beoefenen van het instrument en zorgt ervoor dat de leerlingen ook op een aangename manier muziek maken. Elk onderdeel uit de techniek behandeld, beslaat in de praktijk telkens een aantal lessen. Het werkelijk aantal is per leerling verschillend en ook is het mogelijk dat een nieuw onderdeel aan bod komt, terwijl het vorige nog niet echt werd afgesloten. Met het spelen van stukjes kunnen we meteen beginnen, uiteraard aangepast aan de technische vorderingen.

Het hoofdoel van elke les luidt: herhalen wat we vorige les leerden, veel muziek maken en natuurlijk iets nieuws bijleren!

LAGERE GRAAD

L2
- kennismaking met het instrument en zijn onderdelen

- gelijktijdig plaatsen van de vingers (balansoefening)

- begrip van de vingerzetting (per interval)

- plaatsingsregel

- staande akkoorden, vooral drieklanken (vierklanken bij uitzondering)

- octaven in de linkerhand

- enkele speciale effecten (glissandi, prés de la table, xylofoontonen)

L3

- egaliteit in de klank

- gebroken akkoorden met drie vingers en hun omkeringen in stijgende en dalenderichting

- arpeggio's met drie vingers

- kruisende handen

- het gebruik van afdempen tijdens het stuk

- het harmonisch gebruik van de klepjes (beginfase)

L4

- gebroken akkoorden met vier vingers (vier posities) en hun omkeringen in stijgende

en dalende richting

- arpeggio's met vier vingers

- octaven in de linkerhand zowel open als gesloten

- afdempen, nu ook voor specifieke noten

- speciale effecten (flageoletten, glissandi met juiste begin en eindpunt)

- langzaam opvoeren van snelheid bij technisch eenvoudige stukjes

 

MIDDELBARE GRAAD

optie instrument:

M1

- toonladders (3de en 4de onderdoorzetten)

- zelfstandig leren stemmen van het instrument

- uit het hoofd studeren

- moeilijkere klepveranderingen (keltische harp)

- eenvoudige pedaalwijzigingen (pedaalharp)

M2

- toonladders (alle mogelijke varianten)

- het muzikaal uitbouwen van speciale effecten (bv. flageoletten p&f kunnen spelen)

- doorlopende gebroken akkoorden met kruisende handen

- uitbouwen van harmonisch denken voor klep- of pedaalveranderingen

M3

- toonladders (onderdoorzetten met 2de vinger)

- fijnstemmen

optie samenspel:

M1

- Onafhankelijkheid van de handen

- uitbreiding van technisch palet aan toonladders en drieklanken

 

HOGERE GRAAD

optie instrument:

H1

- ontwikkeling in zelfstandigheid in de benadering, studiemethode en interpretatie

- doorlopende akkoorden met 1 hand, langzaam tempo

- étouffé: gedempte tonen en octaven

- glijden met duim en 4de vinger

- kennismaking met orkestrepertoire

H2

- het spelen van intervallen d.m.v. glijden

- étouffé: gedempte akkoorden-bisbigliando

- snelle pedaalveranderingen

- doorlopende akkoorden met 1 hand, opgevoerd tempo

H3

- trillers

- bisbigliando

- opbouwen van snelheid voor moeilijke technische stukken

optie samenspel:

Verdere uitbouw van een persoonlijk repertoire van vrij niveau. Aanleren van techniek en muzikaliteit volgens de behoefte van het repertoire in het hoofdvak samenspel.


3. Het examenprogramma

LAGERE GRAAD:

L2: 2 stukjes

L3: 2 stukjes

L4:

- 1 etude, 2 stukjes, 1 verplicht werk

- minstens één werk uit het gehele repertoire van een hedendaagse componist

- één werk uit het hoofd

MIDDELBARE GRAAD

optie instrument:

M1: 2 stukken

M2: 2 stukken

M3

- 1 etude, 2 stukken, 1 verplicht werk

- minstens één werk uit het gehele repertoire van een hedendaagse componist

- één werk uit het hoofd

optie samenspel:

M1: 2 stukken

M2: 2stukken

M3: 2 stukken

HOGERE GRAAD

optie instrument:

H1: 2 stukken

H2: 2 stukken

H3:

- 1 etude, 3 stukken, 1 verplicht werk

- minstens één werk uit het gehele repertoire van een hedendaagse componist

- één werk uit het hoofd

optie samenspel:

H1: 2 stukken

H2: 2 stukken

H3: 3 stukken (naar keuze)

Thuis SCB